Restauratie van de Leidse Burchtpoort

De Burchtpoort is de iconische toegang tot een van de oudste monumenten van Nederland. Om dit Rijksmonument weer in historische staat terug te brengen, is een zorgvuldige restauratie uitgevoerd. Deze case study geeft een inkijkje in de geschiedenis, het vooronderzoek en het vakmanschap achter dit bijzondere project.

Onderzoek als fundament

Om de poort op de juiste manier te restaureren, was zorgvuldig historisch onderzoek de eerste, cruciale stap. Door diep in de archieven te duiken en oude bouwtekeningen — zoals het originele ontwerp van architect Pieter Post uit 1658 — prenten en vroege foto’s te bestuderen, kwam het verleden weer tot leven. De huidige restauratie is het directe resultaat van dit speurwerk. Naast inspectie (Fase 1) vormde een grondige reiniging van het monument (Fase 2) de start van de fysieke werkzaamheden.

Van hout naar smeedijzer

De poort heeft door de eeuwen heen verschillende transformaties ondergaan. In het oorspronkelijke ontwerp van Pieter Post uit 1658 had de poort dichte houten deuren. In 1701 zijn deze vervangen door het huidige smeedijzeren spijlenhek, zodat de Burcht ook in gesloten toestand zichtbaar bleef voor de stad. Tijdens de uitvoering van dit project is er veel aandacht besteed aan uitgebreid steenherstel (Fase 3) en het specialistische onderhoud van dit historische smeedijzer (Fase 4).

Historische kleuren keren terug

Een van de meest opvallende ontdekkingen tijdens het vooronderzoek betrof de Hollandse leeuw boven op de poort, in 1658 gemaakt door beeldhouwer Rombout Verhulst. Op het voetstuk staan twee Latijnse spreuken: Pugno pro Patria (Ik strijd voor het vaderland) en Haec Libertatis Ergo (Dit omwille van de vrijheid). Recent onderzoek wees uit dat de leeuw oorspronkelijk felrood was. Deze vermiljoenkleur en zijn houding verwijzen direct naar de Hollandse leeuw die Leiden verdedigt. Tijdens het schilderwerk (Fase 5) krijgt de leeuw zijn opvallende kleur terug, in prachtig contrast met de teruggebrachte oorspronkelijke grijze kleur van de poort.

Vakmanschap en samenwerking

Een hoogwaardige restauratie tot aan de uiteindelijke oplevering vereist de inzet van diverse specialisten. In opdracht van de gemeente Leiden hebben de volgende partners hun krachten en expertise gebundeld om dit project tot een succes te maken:

Dankzij deze bundeling van krachten kan de Burchtpoort weer generaties lang fungeren als de trotse entree van de Leidse Burcht.

Gerelateerd